System Informacji Przestrzennej Zamek w Łańcucie

Wozownia – Hala Zaprzęgowa

Nazwy historyczne:

Hala

Czas powstania:

1902-1904

Architekci:

Amand Bauqué

Opis:

Podczas wielkich prac remontowych i modernizacyjnych za III ordynata Romana Potockiego po wyburzeniu wzniesionych w 30. latach XIX wieku stajni i dwóch wozowni wzniesiono neobarokowy budynek Stajni i położony za nim modernistyczny z elementami klasycystycznymi budynek Wozowni – oba zaprojektowane przez francuskiego architekta Amanda Bauqué. Pomiędzy nimi zaaranżowano paradne podwórze stajenne, zaś przed Stajnią otwarty maneż. Prace przy tworzeniu nowego kompleksu hippicznego trwały od 1891 do 1904 roku. W 1902 roku wzniesiono Wozownię, jej urządzenie trwało do 1904 roku.

Monumentalny budynek Wozowni, z głównym wysokim korpusem na planie prostokąta przykrytym dwuspadowym, przeszklonym dachem mieści Halę Zaprzęgową. Po jej bokach w niskich pawilonach umieszczone są dwie wozownie zaś na osi Szorownia Paradna. Hala Zaprzęgowa przykryta dachem z czterema w każdej połaci dużymi oknami, przeznaczona została do sprzęgania ekwipaży, czemu służyło wyłożenie hali w 2/3 dębową kostką. Tutaj także pojazdy myto czemu służyło wyłożenie w głębi hali jej 1/3 powierzchni kostką kamienną. W tej części umieszczono także dwa baseny z kranami i dodatkowo dwa krany wolnostojące.

Ściany hali otrzymały geometryczne podziały z dekoracyjnymi płycinami z narzuconego, groszkowanego tynku. Ściana północna trójosiowa ma na głównej osi dwuskrzydłową, drewnianą bramę wjazdową, nad którą umieszczone jest duże owalne okno. Po bokach bramy znajdują się – od wschodu jednoskrzydłowe drzwi – a od zachodu ich atrapa. Ściana południowa także trójosiowa ma w partii parteru na osi dwuskrzydłowe drzwi prowadzące do Szorowni, po bokach których, bramy trójskrzydłowe, drewniane w górnej partii przeszklone, w dekoracyjnych ościeżach z klinkierowej cegły prowadzące do pomieszczeń pomocniczych. Boczne, dłuższe ściany maja geometryczne podziały podkreślone klinkierową cegłą z dominującymi klinkierowymi lizenami, ścianami pomiędzy bramami, nadprożami bram oraz arkadami nad drzwiami. W ścianach tych znajdują się bowiem prowadzące do dwóch wozowni w bocznych pawilonach po cztery, analogiczne jak w ścianie południowej drewniane trójskrzydłowe bramy a pośrodku niższe dwuskrzydłowe drzwi. Na klinkierowych lizenach umocowano mosiężne kolucha do przytraczania koni. Obie ściany na końcach zamykają niskie wnęki.

Bibliografia:

Cholewianka-Kruszyńska Aldona, Stajnie i wozownie w Łańcucie w czasach Potockich i w Muzeum-Zamku, [w:] Muzea -rezydencje. Materiały z sesji naukowej w Muzeum-Zamoyskich w Kozłówce w 2004 r, s. s.226, 240, 243, 245.

Omilanowska Małgorzata, Sito Jakub, Katalog zabytków sztuki w Polsce, seria nowa T.III, zeszyt 5, Warszawa 1994, s. 65.

Opracowanie:

Aldona Cholewianka- Kruszyńska

THE COACH HOUSE. The Harnessing Hall

Historical names: The Hall

Other names: Time of construction: 1902-1904

Architects: Amand Bauqué

Artists

Description:

During the major renovation and modernisation works under the 3rd entailer Roman Potocki, following the demolition of the stables and two coach houses erected in the 1830s, a neo-baroque Stables building was constructed with a neighbouring modernist Coach House building with classicist elements – both designed by a French architect Amand Bauqué. Between them, there is a parade stable yard and an open manege in front of the Stables. Work on creating the new equestrian complex lasted from 1891 to 1904. In 1902, the Coach House was erected, its arranging lasted until 1904.

The monumental building of the Coach House, with the primary high body on a rectangular plan, covered with a gable, glass roof, houses the Harnessing Hall. There are two coach houses on its sides in low pavilions and the Tack Room on the axis. The Harnessing Hall, covered with a roof with four large windows in each area, was intended for coupling the equipment, which was the purpose of lining the hall in 2/3 with oak cubes. Here, the vehicles were also tolled, which was why 1/3 of the surface of the hall was covered with stone cubes. In this part, there are also two basins with taps and additionally two free-standing fixtures.

The walls of the hall have geometric divisions with decorative panels made of grained plaster. The three-axis northern wall has a double-winged wooden entrance gate on its central axis, above which there is a large oval window. On the sides of the gate, there are single-leaf doors from the east and a dummy door from the west. The southern wall is also tri-axial, with a double-leaf door on the axis in the ground floor, leading to the Szorownia, on the sides of which, three-leaf wooden gates, glazed in the upper part, in decorative clinker brick jambs leading to auxiliary rooms. The side, longer walls, the geometrical divisions of the walls are emphasised with clinker bricks with dominant clinker pilaster strips, walls between the gates, gate lintels and arcades above the doors. In these walls, four three-leaf wooden gates lead to two coach houses inside pavilions, similar to those in the southern wall, and a lower double-leaf door in the middle. On clinker pilaster strips, there are brass rings for attaching horses. Both sides close the low recesses at the ends.

Cholewianka-Kruszyńska Aldona, Stajnie i wozownie w Łańcucie w czasach Potockich i w Muzeum-Zamku [in:] Muzea – rezydencje. Materiały sesji naukowej zorganizowanej w Muzeum Zamoyskich w Kozłówce, 14-16 października 2004, Kozłówka 2004, pp. 226, 240, 243, 245

Omilanowska Małgorzata, Sito Jakub, Katalog zabytków sztuki w Polsce, seria nowa vol. III, book 5, Warsaw 1994, p. 65

Aldona Cholewianka-Kruszyńska

Skip to content